| |
|
|
Een sancai fles uit Zhangzhou Het gebeurt niet zo vaak dat je als verzamelaar een voorwerp vindt waarvan je op basis van wat je kent wel had verondersteld dat het zou moeten bestaan, maar waarvan je tot dan toe eigenlijk nooit een voorbeeld bent tegengekomen. Wanneer dat dan toch gebeurt, leidt dat natuurlijk tot een moment van grote voldoening.
In het Zuid-Chinese Zhangzhou is, zoals inmiddels bekend mag worden verondersteld, het overbekende Swatow goed vervaardigd. Daarnaast produceerden de porseleinmakers uit dit pottenbakkerscentrum een keur aan andersoortige producten. Een bekend voorbeeld hiervan zijn in mallen gedrukte dekseldozen met een reliëfdecoratie en een geel, groen of paars loodglazuur (afb.). Sommige producten zijn voorzien één enkele kleur, terwijl andere voorwerpen door een combinatie van glazuren driekleurig zijn. Deze laatste voorbeelden worden ook wel sancai genoemd, wat in het Chinees drie kleuren betekent. De in de sancai traditie uitgevoerde producten hebben doorgaans een zachter baksel dan porselein en ook is de laag loodglazuur bij een relatief lage temperatuur gebrand. Hoewel er naast de genoemde dekseldozen ook wel andersoortige producten in de traditie van het sancai zijn vervaardigd, zijn dergelijke voorwerpen thans erg zeldzaam. Het is dan ook begrijpelijk dat de euforie bij het vinden van een dergelijk voorwerp erg groot is, zo ook bij de hier besproken fles (afb.).
De fles werd gevonden op een internetveiling en na een week in spanning te hebben gezeten of deze ook door anderen zou zijn ontdekt, bleek dit na afloop allerminst het geval te zijn geweest. Om die reden werd het voorwerp tegen een zeer bescheiden bedrag verworven. De reden dat het bedrag zo laag bleef, is dat er blijkbaar maar weinig mensen zijn die een dergelijk voorwerp zo maar herkennen. Toch is dit eigenlijk verwonderlijk omdat de fles zich vrij makkelijk laat determineren. Zo is de vorm van de fles identiek aan die van Swatow porseleinen flessen die op hetzelfde moment eveneens in Zhangzhou in productie waren (afb.). Tegelijk zijn er vergelijkbare flessen bekend in kraakporselein. Daarnaast is ook de decoratie, die bestaat uit bloesemtakken waarin vogels zitten, goed vergelijkbaar met die van de genoemde Swatow flessen, maar ook op andersoortig porselein uit de tweede helft van de zestiende eeuw komt dit decor erg vaak voor. Zelfs de bananenbladeren die in reliëf rondom de hals van de sancai fles zijn aangebracht, zijn feitelijk identiek aan de geschilderde bladeren op de swatow flessen. De kleuren paars, groen en geel zijn eveneens karakteristiek voor de voorwerpen die in Zhangzhou in de sancai traditie zijn gemaakt. Ten slotte past ook de productiewijze helemaal binnen het stramien van de Chinese pottenbakkers uit de late Ming-periode. De onderste heft van de fles is in twee afzonderlijke delen in mallen gedrukt en vervolgens aan elkaar geplakt, waarna de eveneens apart in een mal vervaardigde hals op de fles is bevestigd.
De fles illustreert dat er nog steeds stukken zijn te vinden waarvan je zelfs in boeken geen enkele parallel vindt. Het goed observeren van de afzonderlijke objecten uit je verzameling kan er bovendien toe leiden dat je dergelijke stukken ook nog eens tegen een zeer lage prijs op de kop kunt tikken!
Eén van de vele porseleinverzamelaars van de vereniging.
|
|